De opvattingen over de rol van kennis veranderen de laatste decennia sterk. Bezat voorheen kennis, een haast absolute waarheidsclaim, die objectief, waardevrij en onveranderlijk zou zijn, de eenzijdigheid en beperkingen van die kennisbenadering zijn ook steeds duidelijker geworden. Momenteel wint de kennisopvatting, dat kennis zich uitdrukt als een vermogen wat mensen in staat stelt tot handelen, grote opmars. Kennis vindt in de opvatting waarde in haar toepasbaarheid.

Cognitie is het  proces waarmee kennis wordt verkregen over waarnemingen en ideeën.
Het is de manier waarop mensen informatie opnemen, zich bepaalde zaken herinneren, problemen oplossen, leren en beslissen.
Bij het begin van deze eeuw is in het denken over cognitie, dus  ook over kennis en leren aan sterke verandering onderhevig.

Cognitie

Op deze manier heeft ieder individu, groep, netwerk , organisatie zijn eigen verantwoordelijkheid om de koppeling met zijn social e ecologische omgeving gezond te houden. . leiderschap krijgt hiermee ook en andere functie. Deze komt to uitdrukking in het vermogen om drempel weg te nemen.

Netwerken van mensen vormen samen het levend weefsel waarin zij met elkaar meerwaarde( = cognitie) kunnen creeren. Zo krijgt leren in – het Zwarte Gat – gestalte.
 Om in een sociaal leerproces  informatie op te nemen te verwerken, zich bepaalde zaken herinneren, problemen op te lossen, leren en beslissen. deze rationaliteit zal gestalte krijgen in , soms spannende ., praktijken.

'Wij hebben gewoon geen orgaan voor het kennen, voor de 'waarheid': wij 'weten' (of geloven of verbeelden ons) precies zoveel als in het belang van de mensen-kudde, de soort nuttig is: en zelfs wat hier 'nuttigheid' wordt genoemd, is uiteindelijk ook maar een geloof, verbeelding of misschien wel precies die noodlottige domheid waaraan wij eens te gronde zullen gaan'.

© Friedrich Nietzsche. Die fröhliche Wissenschaft. 1887