Netwerken als kennisgenerator

Netwerken als kennisgenerator

Een ding staat vast: waar de vorm aan kracht inboet neemt de beweeglijkheid toe. Netwerken als de opkomende theorie van de handelende personen is hier een goed voorbeeld van. Het maakt een nieuwe kijk op de organisatorische kant van de samenleving zichtbaar. Een samenleving waar onderstromen altijd een rol spelen. Als onderstromen aan de oppervlakte komen zorgen ze voor woeling en beweging. Zo ook met netwerken. Onvoorspelbaar, turbulent, soms chaotisch  soms zeer geordend, vaak van richting veranderend , nieuwe wegen zoekend.


Nieuw concept
Sommigen stellen zich al de vraag of de tijd rijp  is voor een verandering naar een nieuw concept dat zich richt op organisatorische en functionele innovatie. Een omwenteling naar niet méér van het zelfde. Naar  evidence based werken wat  legitimatie verschaft en effectiviteit bevordert, volgens hun aanhangers. Eraan voorbijgaand dat evidence werken leunt op naast beschreven, stochastisch ingestoken onderzoek leunt op twee subjectieve bronnen, professionele kennis en ervaringskennis. Een omwenteling met oplossingen die nauwelijks verrijken, voorbijgaan aan het alledaagse, niet aanpakken wat zich feitelijk voordoet. Gevat in - als dan - redeneringen, de voorbarige neiging om te definiëren.
Dit alles komt in kennisnetwerken in een ander daglicht te staan. Verwonderd raken ,zoeken naar verbinding, anders denken met een andere bril zorgen voor een nieuwe organische ordening. Een andere positionering en constante verandering zijn de opkomende (emergente ) verschijnselen. In tegenstelling tot  klassieke oorzaak- gevolg aanpakken:wordt effectiviteit verzekerd als de betreffende kennis ware beweringen oplevert gecombineerd met de relatie tussen  de interventies  en hun maatschappelijke effecten. In en buiten ons netwerk zo met elkaar omgaan dat er ruimte blijft voor nieuwe visies op het probleem en voor veranderde verhoudingen tussen partijen. Het proces van interactie staat dus centraal, niet de (technische) oplossing van het herstel


Kennis als subjectief gegeven
In de wereld van netwerken regeert echter subjectiviteit, verbinding en beweging. Daardoor zijn veel werelden tegelijk ’waar’. Zeggenschap is dan ook democratisch verdeeld. Er is géén bepalende centrale actor. De kunst van het aanpassen aan elkaar en organisaties . Het  (mee)veranderen en meebewegen is hier aan de orde.  Kennis is van iedereen en iedereen bezit kennis. De kennis die het beste in staat is om zich aan de omstandigheden aan te passen en omgekeerd de omstandigheden weet te beinvloeden is effectief.
de rol van kennis is in de loop van de jaren behoorlijk veranderd , evenals de dominante gedachtegangen over leren. Een verloop van pragmatisme via constructivisme naar een leertheorie gestoeld op een mix biologische en fenomenologische principes/  We staan aan het begin van het tijdperk van - embodied cognition -. Waarin (neurale) netwerken, connectivisme en zelfvoortbrenging(=autopoiesis) de centrale mechanismen zijn.

leertheorie en metafoo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

We staan voor de grote opdracht om hieraan gestalte te geven. Om in het netwerk kennis te genereren die de sector laat meebewegen in de richting die we wensen. Startpunt ervoor ligt in een situatie waarin mensen dubbelzinnigheid ervaren. Niet weten  wat er aan de hand is en hoe daarop te reageren. Het leerproces verwijdert stapsgewijs de dubbelzinnigheid en levert als resultaat duidelijkheid: een definitie van de werkelijkheid.
Maar de dubbelzinnigheid wordt slechts opgemerkt wanneer mensen zich met de wereld rondom hen bezighouden: haar vastpakken, ernaar kijken. Het gedrag waardoor mensen een deel van hun omgeving als het ware 'beetpakken' en daarmee beschikbaar maken voor nadere inspectie, noemen we 'enactment', Enactment is iets anders dan reageren, het is het actieve proces waarin mensen zich op de wereld richten en daarmee ervaring creëren. In onze visie  gaat dit proces vooraf aan het denken over de werkelijkheid. Het gaat om handelen en attentie, voordat er van reflectie sprake is. we noemen dit – embodied cognition

Een gezond, vitaal netwerk corrigeert zichzelf. Door haar adaptief vermogen zal ze zich organisch aanpassen om gezond te blijven; zo niet , dan sterft het een natuurlijke dood. Zonder ons te overhaasten of te overeten zullen we dansend, soms op glad ijs, onze weg vervolgen.
Als het niet met de verslavingssector lukt, dan zullen we het zelf moeten maken. Maar voorlopig gaan we uit van het adaptief vermogen van de sector om mee te bewegen.

Zoals in de woorden van Komrij in zijn gedicht – Neerdaling - dat jarenlang voor de ‘founding fathers’ van het zwarte gat een inspiratiebron is geweest:


Neerdaling

Gedachte geeft beweging aan de steen
De kunst wordt door verstening omgebracht
Of al wat we bedachten nu verdween
In de onsterfelijkheid van de nacht

In den beginne was de stap, Hoe lang
zijn we al bezig met uitproberen
Om tussen hemelvaart en ondergang
nu eens te dansen, dan weer te marcheren?

Het kruipen hebben we godlof verleerd,
Maar vaak is onze vaart nog veel te groot
Wie leeft nu die de zwaartekracht trotseert?

De renner en de luiaard wacht de dood,
Er is geen denken aan dat die uitkomst keert,
toch droomde ik: een heilige van steen kwam langzaam op mij af met open armen.
Ik mocht mij aan zijn hart verwarmen en in het juiste tempo ging ik heen



Gerrit Komrij, 2001

luchtspiegelingen